12.

Thẩm Dao vẫn phủ phục trên mặt đất, không dám ngẩng đầu lên.

Ta cũng đứng chếc lặng tại chỗ.

Quản gia bước lên phía trước: "Năm đó tiểu nhân cùng đại thiếu gia đợi thiếu gia ở bãi lau, từ xa nhìn thấy một cô bé chừng bốn năm tuổi nằm trong bụi lau, hình như đang lên cơn hen suyễn. Đại thiếu gia mang theo viên thuốc bên người, liền cho cô bé uống một viên, rồi trông chừng cho đến khi hơi thở cô bé bình ổn lại, mới rời đi."

Thẩm Chấp tiếp lời: "Mẹ ta khi còn sống cũng mắc bệnh hen suyễn, nên ta luôn chuẩn bị sẵn thuốc bên mình."

Quản gia tiếp tục nói: "Kinh thành bên kia giục chúng ta mau về, thấy cô bé đã bình ổn lại hơi thở, chúng ta liền đi. Nhưng trước khi đi, tiểu nhân đã đặc biệt đến nha môn, dặn dò việc này, nhờ họ phái người đi xem thử cô bé liệu có bình an hay không."

Nói xong, ông ta lại chắp tay với ta: "Đại thiếu gia suốt mấy năm nay đã đến trấn Lưu Hà hỏi thăm mấy lần, nhưng lần nào cũng lỡ một nhịp-- hoặc là các ngươi chuyển chỗ ở, hoặc là đi chèo thuyền, nên chưa bao giờ chạm mặt."

Nói xong, ông ta lại nhìn về phía Thẩm Dao, "Sự việc đã rõ ràng, chính ngươi hãy nói xem-- Lăng nhi, có phải do ngươi cứu không?"

Thẩm Dao từ từ ngẩng đầu lên, "Lúc đó......" y bỗng nhiên nghẹn ngào, "Ta đến bãi lau sậy, không hề nhìn thấy người nhà họ Thẩm...... chỉ thấy một cô bé nằm đó...... sau khi cha cô bé tới, hỏi có phải ta cứu không...... ta quá hoảng loạn...... mẹ ta đã mất, ta chỉ có một thân một mình, ta sợ...... ta đành phải nói dối......"

Ta đi đến trước mặt Thẩm Dao, ngồi xổm xuống, "Những năm qua, ta và cha ta luôn đinh ninh rằng mạng của ta là do ngươi cho. Cha ta coi ngươi như con ruột mà nuôi dưỡng, ta coi ngươi là ân nhân cứu mạng mà hầu hạ, thứ tốt nhất trong nhà đều dành hết cho ngươi. Ngươi lại thản nhiên hưởng thụ suốt mười một năm trời-- ban đêm ngươi ngủ có ngon giấc không?"

Cha ta đứng bên cạnh đập tay vào đùi, hốc mắt đỏ hoe, chỉ thốt lên được hai chữ: "Ôi trời--"

Thẩm Chấp cúi đầu nhìn Thẩm Dao: "Lần này ta đến đón ngươi về kinh, dọc đường gặp cướp, lạc mất quản gia, không xu dính túi, may mắn được nhà họ Chu thu nhận.

Ta vốn định nói rõ thân phận, nhưng hôm đó ở trong khoang thuyền nghe được những lời ngươi nói trước mặt cả bến cảng--"

"Ta liền đổi ý. Ta muốn xem rốt cuộc ngươi là hạng người thế nào khi ở nhà họ Chu."

"Thẩm Dao, nhà họ Thẩm sao lại sinh ra loại người như ngươi chứ."

Tộc lão đứng dậy từ chiếc ghế, nhìn Thẩm Dao đang phủ phục dưới đất: "Dao nhi, xét thấy hành vi của ngươi, việc trở về gia tộc tạm thời hoãn lại. Khi nào ngươi trả hết ân tình, học hiểu được đạo lý làm người, lúc đó mới bàn tiếp việc quay về tông tộc."

Nghe vậy, cơ thể Thẩm Dao nghiêng đi, "bịch" một tiếng ngã lăn trên nền gạch xanh.

13.

Người hầu dìu Thẩm Dao xuống, trong sân bỗng chốc lặng phắc một hồi.

Tộc lão vuốt chòm râu, mỉm cười: "Được rồi, quay lại chuyện chính. Chuyến xuống phía Nam lần này, việc đầu tiên chính là bàn chuyện hôn sự của Chấp nhi. Ngày mười chín tháng này..."

"Tộc lão," ta tiến lên một bước, hành lễ với người và phụ thân: "Chư vị trưởng bối ở đây, Lăng nhi có vài lời muốn nói."

"Lăng nhi với Thẩm công tử, chẳng qua là tình cờ gặp nhau dưới gầm cầu ở Diêm Thiết Đường vào ngày đó."

"Lăng nhi nông cạn, đã thuê công tử làm vị hôn phu trong một ngày. Còn về hôn ước, đó là do công tử trượng nghĩa, lúc đó ở bến tàu vì muốn giữ thể diện cho ta mà buột miệng nói ra, không thể coi là thật."

Thẩm Chấp nghe được một nửa liền đứng dậy, bước nhanh tới trước mặt ta: "Lăng nhi, ta không phải..."

"Thẩm công tử," ta ngắt lời người: "Lăng nhi chỉ là một thuyền nữ trên sông Lâu Giang, chống thuyền bán hoành thánh. Người là đích trưởng tử nhà họ Thẩm, hôn sự của người, Thẩm gia tự có an bài, không phải người như Lăng nhi có thể nhận lấy."

"Chu Lăng nhi." Người cực kỳ hiếm khi gọi cả họ lẫn tên ta như thế.

Ta không đáp, tiếp tục nói: "Vở kịch ở bến tàu hôm ấy, Lăng nhi cảm tạ người. Kịch đã tàn, mỗi người đi mỗi ngả là được."

"Ta không phải mới quen biết nàng từ lúc đó,"

"Lần nàng năm tuổi bị hen suyễn, cũng không phải..."

"Thẩm công tử," ta ngắt lời người, trịnh trọng hành lễ: "Lăng nhi cảm tạ người. Hôm đó ở bến tàu người giải vây cho ta, hôm nay lại cùng tộc lão Thẩm gia tới cửa cầu thân, tấm chân tình này, Lăng nhi ghi lòng tạc dạ."

"Thế nhưng hôn nhân không phải là báo ân, cũng chẳng phải nhất thời xúc động. Người sau này còn phải đi con đường dài hơn, leo ngọn núi cao hơn."

"Lăng nhi đọc sách ít, nhưng cũng hiểu cái đạo lý 'môn đăng hộ đối'."

"Lương phối của người, phải là những tiểu thư khuê các tri thư đạt lý ở kinh thành, có thể giúp người gánh vác gia môn."

"
Tộc lão khẽ cười trên ghế: "Chu cô nương, Chấp nhi mấy năm nay từ chối bao nhiêu mối hôn sự, lão phu trong lòng đều rõ."

"Nó nói muốn cưới một con gái nhà thuyền ở Thái Thương, ta còn tưởng nó hồ đồ."

"Hôm nay gặp cô nương rồi, lão phu lại thấy, là Thẩm gia chúng ta trèo cao mới phải."

Tộc lão đứng dậy, phủi vạt áo: "Đã vậy, hôm nay bàn tới đây thôi. Trời cũng đã muộn, mấy người chúng ta tới khách đ**m trong trấn nghỉ ngơi, mai sẽ bàn tiếp. Chấp nhi, con..."

"Con vẫn ở đây. Cái giường ở đông sương con ngủ quen rồi."

Phụ thân ta lúng túng nói: "Thế, thế thì ở lại ăn bát hoành thánh đi? A Lăng sáng nay vừa gói nhân cá đao..."

Tộc lão xua tay, dẫn theo đám tùy tùng đi về phía cổng viện: "Không cần, không cần. Sớm nghe nói cảnh đêm ở trấn Lưu Hà rất đẹp, ánh đèn ngư hỏa bên bờ Diêm Thiết Đường nối dài thành một dải, chúng ta đi dạo một chút."

Đi tới cửa lại quay đầu, nhìn Thẩm Chấp một cái: "Chấp nhi, ở nhà họ Chu phải giữ lễ độ."

14.

Người đi rồi, trong sân trở nên yên tĩnh.

Ta vội vã vào phòng, cài then lại – để tránh Thẩm Chấp tới gõ cửa.

Ánh trăng ngoài cửa sổ sáng loáng, ta nằm trên giường trằn trọc, ngủ thế nào cũng không được.

Dứt khoát đứng dậy, khoác thêm áo ngoài định đi ra ngoài thì cổng viện bỗng vang lên tiếng gõ khẽ.

"Ai?"

"Chu cô nương," một giọng lạ vang lên ngoài cửa: "Tại hạ là Lưu An, là bạn đọc của đại thiếu gia Thẩm gia. Đêm hôm quấy rầy, thực sự mạo muội – vốn định mai tìm cơ hội gặp cô nương rồi nói, nhưng đêm nay không nói, tại hạ ngủ không nổi."

Ta đi ra cạnh cửa: "Ta ở đây, có chuyện gì sao?"

"Chu cô nương có còn nhớ, ngày trước khi cô nương bị hen suyễn năm năm tuổi không?"

Nghe người đó nói vậy, ta bắt đầu cẩn thận hồi tưởng lại.

Sau lần hen suyễn đó tỉnh lại, trong đầu quả thực có một mảnh trắng xóa –

Phụ thân nói ta hôn mê một ngày một đêm, tỉnh lại thì cái gì cũng nhớ, chỉ riêng không nhớ vì sao váy áo ngày hôm trước lại ướt sũng.

Những năm nay thỉnh thoảng nằm ác mộng, mơ thấy nước, mơ thấy không thở nổi, mơ thấy một bóng hình mơ hồ, nhưng chưa bao giờ nhìn rõ.

Lưu An nói qua cánh cửa: "Lưu An muốn kể chuyện của thiếu gia cho Chu cô nương nghe."

"Ta năm bảy tuổi được mua vào phủ Thẩm gia, kém thiếu gia một tuổi. Mới vào phủ, thiếu gia vẫn là đứa trẻ hay cười, sẽ lén nhét bánh ngọt cho ta, sẽ kéo ta đi leo cây đào tổ chim ngoài sân sau."

"Sau đó phu nhân bệnh mất, lão gia tục huyền, tất cả đều thay đổi."

"Phu nhân mới bên ngoài từ bi, bên dưới lại làm đủ chuyện – mùa đông giá rét nhét bông ướt vào chăn đệm của thiếu gia, trong cơm trộn đồ thiu, còn cáo trạng trước mặt lão gia, nói thiếu gia nghịch ngợm không chịu nổi, cãi lại bề trên. Lão gia tin bà ta, thiếu gia hết lần này tới lần khác bị phạt quỳ từ đường, chịu đòn roi."

"Thiếu gia từ đó bắt đầu thay đổi, hì hì ha ha, không học hành tử tế. Người hầu trong phủ đều nói, đích trưởng tử nhà họ Thẩm là kẻ phá gia chi tử vô tâm vô tính."

"Ta biết, thiếu gia bề ngoài như vậy, đều là giả vờ. Người không cười, có người thấy người đang âm mưu điều gì; người không nói, có người thấy người đang ghi thù điều gì. Người chỉ có thể cười cợt, không chút nghiêm chỉnh."

"Năm đó đại thiếu gia theo Lưu quản gia tới trấn Lưu Hà, trên danh nghĩa là đón tam thiếu gia về kinh, thực ra đại thiếu gia là trốn ra ngoài."

"Một ngày nọ, người nói với ta: Trường Canh, ta không về nữa, ngươi hãy sống cho tốt. Ta thấy không ổn, lén đi theo người. Người một mình đi tới bờ sông Lâu Giang, đợi tới khi ta lại gần, chỉ thấy người đang đứng dưới nước, nước đã ngập tới ngực..."

Giọng Lưu An bỗng nghẹn lại, như thể không nói nổi nữa.

"Sau đó?" Ta gặng hỏi.

"Ta không biết bơi, chỉ biết kêu cứu: Cứu người với, cứu mạng với!"

"Rồi ta thấy một cô bé nhảy xuống nước, liều mạng kéo người lên bờ. Bản thân cô bé bị sặc mấy ngụm nước, vừa ho vừa nắm chặt lấy thiếu gia không buông."

"Cô bé vừa kéo vừa nói: 'Ca ca, nước chỉ chảy xuống dưới, nhưng người có thể bước lên bờ. Hôm nay người bước xuống nước, ngày mai nước sẽ quên người, nhưng người trên bờ sẽ mãi đi tìm người. Cha ta nói, nước sông Lâu Giang năm nào cũng chảy về phía Đông, nhưng người chống thuyền năm nào cũng trở về.'"

'Người đã chọn sai hướng rồi, ta kéo người một cái, người đổi đường khác, có được không?'"